صنعت پوشاک ایران در بنبست؛ از نبود مواد اولیه تا بیتوجهی به تولیدکننده


احمد داورزنی، متولد ۱۳۳۱، حدود پنجاه سال است که در صنعت پوشاک فعالیت میکند. وی عضو کارگروه اتحادیه و کارگروه مد و لباس بوده و همواره در این عرصه حضور داشته است. به گفته وی، هدف اصلی او همواره هویتبخشی به زن ایرانی بوده است؛ هویتی که در آن پوشش نه تنها زیبا و مناسب باشد، بلکه زن ایرانی را به عنوان یک زن مسلمان در جامعه اسلامی معرفی کند. پوششی که هم رنگهای متنوع داشته باشد، هم مدلهای گوناگون، و نه به صورت یک روپوش ساده، بلکه به عنوان پوششی بروز و نشاندهنده هویت زن ایرانی دیده شود.
به گزارش پایگاه خبری صنعت مد، در آغاز فعالیت مد، شرایط تولید مساعد بود. پارچه به وفور یافت میشد، نوسان ارز وجود نداشت، تولیدیها فعال بودند و مزونها آثار خود را به نمایش میگذاشتند و به ثبت میرساندند. اما امروز، هشتاد درصد تولیدیها تعطیل شدهاند. نبود پارچه، آستر، دکمه، نخ و لوازم یدکی چرخهای خیاطی، تولید را به صفر رسانده است. تولیدکننده دیگر امیدی به فروش محصول خود ندارد. پارچههای موجود یا کیفیت ندارند یا بسیار گران هستند.
همواره خواستار وجود ژورنالهای مد، فاصله کم بین نمایشگاهها و برگزاری نمایشگاهها یک ماه پیش از هر فصل بودم تا تولیدکنندگان و مزونها بتوانند آثار خود را به نمایش بگذارند و مغازهداران و مشتریان از محصولات موجود آگاه شوند. اما صدا و سیما همکاری نکرد و سلیقههای مختلف و سختگیریهای نابجا، کار را به اینجا کشاند.
من بیست سال پیش در وزارت بازرگانی، طرحهای خود را به صورت اتاق فکر به کارگروه مربوطه ارائه دادم، اما هیچ نتیجهای حاصل نشد. حتی نمایشگاهی در خارج از کشور برگزار کردند که سفارشهای بالایی داشت و مسئولانی از وزارت ارشاد و اتحادیه پوشاک نیز حضور داشتند، اما به دلیل نوسان ارز و نبود امکانات، نه میتوان تولید کرد، نه صادرات و نه بستهبندی.
صنعت پوشاک ایران به نابودی کشیده شده است. هشتاد و پنج تا نود درصد افت کرده و ده تا پانزده درصد باقیمانده نیز به زودی از بین خواهد رفت. دلیل اصلی، نبود مواد اولیه است. تولیدکننده با ذوق و سلیقه خود نمیتواند کاری را که میخواهد انجام دهد، چون زیرساخت لازم وجود ندارد.
ما حتی نمیدانیم در کشور چند برشکار، چند خیاط و چند تولیدی داریم. کسانی که میخواهند وارد این کار شوند، هیچ کانال آگاهیبخشی ندارند. از زحمات برخی مسئولان وزارت ارشاد در چند سال گذشته قدردانی میکنم، اما معتقدم با تغییر سلیقهها در رأس وزارت، همه زحمات به هدر رفت.
بنظر من راه حل حوزه مد امروز ارائه مدلهای زیبا و رنگهای شاد به مردم است تا حق انتخاب داشته باشند، نه تحمیل یک پوشش خاص، نمیتوان تنها بر پوشش سنتی تأکید کرد؛ سنت جزو آثار فرهنگی است، اما نمیتوان آن را در خط تولید به مشتری تحمیل کرد.
تولید داخلی به نام برند، اگرچه اشتغالزایی ایجاد میکند، اما این برندها نیز با مشکل کمبود مواد اولیه مواجه هستند. پارچههای تابستانی و زمستانی کیفیت ندارند و تحریمها، جنگ، بلاتکلیفی و نوسان دلار، شرایط را بحرانی کرده است.
دوقتی مردم برای تأمین غذای خود مستاصل هستند، چه برسد به پوشاک؟! امروز برخی زنان ناچار به پوشیدن تیشرت برادر یا پیراهن شوهر خود شدهاند و بازگشت به وضعیت پنج سال پیش غیرممکن است، چون تولیدکنندگان دیگر دستاندرکار نیستند.
در پایان ابراز امیدواری میکنم که با برقراری آرامش و صلح در کشور، مردم امنیت شغلی پیدا کنند و بتوانند به تولید بپردازند. من نخستین تولیدکننده کرپ در ایران بودهام و نخستین کسی که روپوش را به پوشش شیک تبدیل کرد. اما تأکید میکنم که امثال من در سایه بسیارند و تولیدکنندگان با تمام مشکلات، کارهای قشنگ تولید میکنند، اما از تبلیغات میترسند چون مالیات و دارایی به سراغشان میآید.